'Spiritualiteit is leven vanuit je hart met je voeten op de grond'

De Q'eros en de mystieke leer van de Andes, Ayni

 

De Inca Sjamanen, paqo's, bezoeken ongeveer 2x per jaar Nederland. Het programma bestaat meestal uit helingen, inwijdingen, workshops en een groeps despacho ceremonie. Na een workshop of groepsdespacho krijg je de gelegenheid om rituele artikelen (uit Peru) rechtstreeks van de paqo's te kopen, bv: mesa (doeken en kleden), mesa koortjes (watana), chakana's (inca kruisen), ratels, belletjes en chumpi-stones ...

 

Wie zijn de Qeros?

Hoog in de Andes in Peru leven en werken de Qeros. Dit inheemse volk beschikt over oeroude spirituele kennis die rechtstreeks afkomstig is van de Inca's. De Qeros hebben zich de afgelopen 500 jaar hoog in de Andes verborgen gehouden, waardoor hun spirituele kennis voor veel mensen nog onbekend is.

Hun genezers komen naar Europa en ook naar Nederland. Het doel van het afdalen van hun bergen naar het westen, is om ons bewust te maken anders om te gaan met de aarde en onszelf. Tegelijkertijd wordt hierdoor hun oeroude waardevolle traditie geëerd en levend gehouden.

De Qeros leven in een afgelegen berggebied in de omgeving van Cusco en spreken nog altijd de oude taal die Quechua genoemd wordt (spreek uit: ketsjuwa).

Meer dan vijfhonderd jaar lang zijn zij weinig in contact geweest met de staat of Kerk, waardoor ze nog altijd op traditionele wijze leven en vrijwel volledig in hun onderhoud kunnen voorzien. Ze verbouwen aardappels op 3350 meter en houden lama's en alpaca's op 4300 meter hoogte.

Ze maken gebruik van agrarische methodes, spelen panfluit en weven hun kleden met dezelfde motieven als die uit de tijd van de Inca's. De Qeros leven in vijf verschillende dorpjes met elk ongeveer 30 tot 35 huizen, waarvan Hatun Qeros (Hatun= groot) het grootste dorp is. 

De Qeros houden de gewoonten, geloven en gebruiken, overgedragen door de Inca's, in stand door het uitvoeren van oude ceremonies en het weven van traditionele kleding. De spirituele en genezingsceremonies die uitgevoerd worden door de paqo's worden op mondelinge wijze overgedragen van vader op zoon, van moeder op dochter. Deze rituelen danken hun voortbestaan aan het feit dat ze in de Peruaanse Andes nog steeds op grote schaal uitgevoerd worden.

 

De mystieke leer van de Andes wortelt in een duizenden jaren oude traditie, die zijn hoogtepunt had in het incarijk. Het was de vader van Juan Nunez (de leermeester van Elizabeth Jenkins) die 50 jaar geleden als antropoloog kennis maakte met de Q'eros, een klein volk dat hoog in de Andes leeft en ontdekte dat zij de afstammelingen zijn van de inca’s. De spirituele kennis was niet uitgestorven, maar had 500 jaar onderdrukking overleefd door mondelinge overlevering van meester op volgeling ver uit het zicht van de “beschaafde” wereld. Deze fascinerende spirituele traditie leert je hoe je een wederzijdse verbinding aangaat met de Kausay Pacha; de wereld van levende energieën. Zo zien de Inca's de wereld: alle materie heeft een stoffelijk en een energetisch aspect. Dat laatste bestaat uit een 'bel' die mensen, dieren, planten, maar ook gebouwen en steden omgeeft en doordringt. Die bel bestaat uit levende energie, in andere tradities prana, chi of ki genoemd. Die energie is voor ieder toegankelijk en manifesteert zich in verschillende gradaties van subtiliteit/lichtheid en grofheid/zwaarte. De Andes traditie is een heel open spiritueel systeem en kent geen dogma’s.

 

Er geldt maar een wet: die van ayni. Het betekent wederkerigheid; uitwisseling; geven en nemen. In de religieuze praktijk betekent ayni dat alle gezindten een plek hebben, dat er geen strijd is over wat wel en niet mag; dat de uiterlijke vorm van ondergeschikt belang geacht wordt.


Ayni, het principe van wederkerigheid

In de Andes-traditie is Ayni het beginsel van een goede relatie. Ayni: de heilige wederkerigheid van geven en ontvangen. De Inca’s hadden hun politieke, sociale en mystieke stelsel gebaseerd op Ayni, waar hun wijze van voedsel- en arbeidsverdeling en hun landbouwsystemen een mooi voorbeeld van zijn.

Ayni gaat verder, want de heilige wederkerigheid gaat voorbij het menselijke. Ook met Pachamama, de Apu’s, de sterren, de bomen, de dieren en de zon hadden de Inca’s een voortdurende wederkerige uitwisseling van energie, want de mens en de natuur waren onafscheidelijk en stonden altijd in relatie met elkaar. Zo kan Ayni wel het hart van de Andes-traditie genoemd worden, het voortdurende wederkerig uitwisselen van energie, diensten en arbeid. Zelf benoem ik Ayni als ‘Play it forward’: het doorgeven van Sami en hierdoor de lichte Levende Energie in beweging houdend.

Nu nog steeds wordt Ayni toegepast in het dagelijks leven in de Andes: het samen delen is het basisprincipe om de eenheid van het leven te ervaren. Vandaag help ik mijn buren op het land en in ruil daarvoor doen zij iets voor mij. Ayni is het beginsel waar het gehele Universum uit is opgebouwd, zonder de heilige wederkerigheid ontstaat er geen leven en is er geen leven.

 

De Inca mystiek kent geen goed of kwaad, noch positieve of negatieve energie. Er is alleen lichte ("sami") en zware (“hucha") energie. In workshops kan je leren hoe je zware energie die kunnen leiden tot ziekte, depressie en conflicten kunt ‘eten’ en ‘verteren’ of transformeren, waarbij de zware energie afgevoerd wordt naar Pachamama voor wie dit volgens de Andestraditie juist voedsel en een geschenk is.

In het Quechua, een van de oorspronkelijke talen van de bewoners van de Andes, en de taal waarin de Inca kennis voortleeft onder de huidige indiaanse bevolking, bestaat geen los woord voor ‘wil’. Er is alleen een woord dat tegelijk ‘liefde’ en ‘wil’ betekent, omdat die twee begrippen in deze cultuur onlosmakelijk zijn: Munay. Wat je zou kunnen omschrijven als de ‘macht van het hart’ . De macht van het hart is de hoogst gewaardeerde menselijke kwaliteit in de Andes, gevolgd door Llank’ay, de macht van fysieke arbeid en realisatie, en pas daarna Yachay, de macht van - op ervaring gebaseerd - intellect. Een ander groot cultuurverschil - dat heel wonderlijk is gezien onze welvaart en de armoede van de Quechua-indianen - is dat de Andes indianen uitgaan van overvloed en gezamenlijke rijkdom. Er is een onuitputtelijke bron van energie. Dat staat haaks op ons ‘westers’ basisgevoel van schaarste, tekort en concurrentie.